راهنمای جامع و کاربردی انتخاب اینورتر (درایو) زیمنس، به زبان ساده و مهندسی:
برای انتخاب یک درایو مناسب، نیازی به درگیر شدن با فرمولهای پیچیده ریاضی نیست؛ بلکه باید سه اصل کلیدی را به شکل منطقی بررسی کنید: ماهیت کارکرد دستگاه شما چیست؟، موتور شما چه مشخصاتی دارد؟ و درایو در چه محیطی نصب میشود؟
در ادامه، فرآیند انتخاب درایو زیمنس (خانواده SINAMICS) را بدون محاسبات فرمولی بررسی میکنیم.
۱. قدم اول: دستگاه شما چه رفتاری دارد؟ (نوع بار)
رفتار دستگاههای صنعتی در برابر سرعت به دو دسته کلی تقسیم میشود. زیمنس درایوهای خود را بر اساس این دو رفتار تولید میکند:
-
بارهای گشتاور متغیر (فن و پمپ): در این دستگاهها، وقتی سرعت پایین است، فشار خیلی کمی به موتور میآید و هرچه سرعت بالاتر میرود، فشار به شدت زیاد میشود. زیمنس برای این کاربردها حالت Light Overload (کمفشار) را در نظر میگیرد که اقتصادیتر است.
-
بارهای گشتاور ثابت (نوار نقاله، میکسر، جرثقیل): این دستگاهها از همان ثانیه اول راهاندازی، چه سرعت ۱ دور در دقیقه باشد و چه ۱۰۰۰ دور، به یک اندازه به موتور فشار میآورند و برای بلند کردن بار یا چرخش مواد سنگین نیاز به قدرت اولیه زیادی دارند. زیمنس برای این دستگاهها حالت High Overload (پرفشار) را پیشنهاد میکند که درایو سنگینکارتر محسوب میشود.
۲. قدم دوم: خواندن پلاک موتور (معیار اصلی انتخاب)
یک اشتباه رایج، انتخاب درایو صرفاً از روی «اسب بخار» یا «کیلووات» موتور است. برای انتخاب دقیق باید به پلاک روی موتور نگاه کنید و موارد زیر را ملاک قرار دهید:
-
جریان نامی (Amps): این مهمترین فاکتور است. جریان خروجی درایوی که میخرید حتماً باید مساوی یا بیشتر از جریان درج شده روی پلاک موتور باشد.
-
ولتاژ موتور: باید مشخص شود موتور شما با برق تکفاز ۲۲۰ ولت کار میکند یا سهفاز ۳۸۰ ولت (یا ۶۹۰ ولت در صنایع سنگین) تا درایوی با همان ولتاژ ورودی تهیه کنید.
-
سرعت و فرکانس: تطبیق فرکانس کاری موتور (۵۰ یا ۶۰ هرتز) با تنظیمات درایو.
۳. قدم سوم: موقعیت جغرافیایی و محیط نصب
محیطی که تابلو برق در آن قرار میگیرد، مستقیماً روی بازدهی درایو تأثیر دارد:
-
گرما: اگر دمای محیطِ محل نصب درایو بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد باشد، درایو نمیتواند به خوبی خودش را خنک کند. در این حالت باید درایوی با یک سایز بالاتر (قویتر) انتخاب کنید.
-
ارتفاع از سطح دریا: در شهرهای مرتفع به دلیل رقیق بودن هوا، سیستم خنککننده (فن) درایو ضعیفتر عمل میکند و باز هم نیاز است ظرفیت درایو را کمی بالاتر در نظر بگیرید.
۴. کدام مدل از درایوهای زیمنس مناسب کار شماست؟
زیمنس سری درایوهای خود را با نام SINAMICS معرفی کرده است که هر کدام برای یک سطح از نیاز طراحی شدهاند:
مدل SINAMICS V20 (اقتصادی و ساده)
اگر یک کاربری معمولی دارید و نمیخواهید هزینه زیادی کنید، این مدل بهترین گزینه است.
-
مناسب برای: پمپهای آب، فنهای تهویه، نوار نقالههای کوچک و میکسرهای سبک.
-
ویژگی: تنظیمات بسیار راحتی دارد و برای راهاندازی آن نیاز به دانش پیچیده اتوماسیون ندارید.
مدل SINAMICS G120 (سنگینکار و ماژولار)
این مدل پرچمدار درایوهای عمومی زیمنس در صنایع بزرگ است. طراحی آن مثل پازل (ماژولار) است؛ یعنی بخش قدرت، بخش کنترل و صفحه نمایش آن جداگانه انتخاب و روی هم سوار میشوند.
-
مناسب برای: کانوایرهای طویل، کمپرسورهای بزرگ، جرثقیلها و صنایع سیمان، فولاد و پتروشیمی.
-
ویژگی: امنیت سختافزاری بالا برای توقف اضطراری و مقاومت بالا در برابر بارهای سنگین.
مدل SINAMICS G120C (کامپکت و جمعوجور)
این درایو تمام ویژگیهای مدل G120 را دارد، با این تفاوت که قطعات آن از هم جدا نمیشوند و به صورت یکپارچه و کوچکتر ساخته شده تا فضای کمتری در تابلو برق اشغال کند. برای ماشینسازها بسیار ایدهآل است.
مدل SINAMICS S120 (دقت فوقالعاده بالا / سروموتورها)
این مدل برای کارهای عادی نیست؛ بلکه برای جاهایی است که صدم ثانیه و صدم میلیمتر اهمیت دارد.
-
مناسب برای: رباتهای صنعتی، ماشینآلات بستهبندی دقیق، دستگاههای CNC و خطوطی که چند موتور باید کاملاً با هم هماهنگ و همزمان بچرخند.
۵. تجهیزات جانبی که باید همراه درایو بخرید
برای اینکه درایو شما سالها بدون مشکل کار کند، معمولاً توصیه میشود این سه قطعه را هم کنار آن استفاده کنید: ۱. چوک ورودی (Line Choke): مثل یک محافظ برق عمل میکند و نوسانات شدید برق شبکه را میگیرد تا به درایو آسیبی نرسد. ۲. فیلتر نویز (EMC Filter): جلوی امواج و نویزهای مغناطیسی درایو را میگیرد تا روی کارکرد سنسورها یا نمایشگرهای نزدیک تابلو برق اختلال ایجاد نشود. ۳. مقاومت ترمز (Braking Resistor): برای دستگاههایی مثل جرثقیل یا آسانسور که موقع پایین آمدن، موتور به جای مصرف برق، خودش برق تولید میکند؛ این برق اضافه باید در این مقاومت به گرما تبدیل و تلف شود تا به درایو آسیب نزند.